Een nieuwe accountmanager begint volgende maand met een jaarcontract. In jullie standaardcontract staat een proeftijd van twee maanden, en na drie weken twijfel je al. Mag je haar dan direct laten gaan, en klopt die proeftijd eigenlijk wel? Hoe lang mag een proeftijd duren, en wat mag je ermee?

Hoe lang mag een proeftijd duren?

Dat hangt af van het contract: geen proeftijd bij zes maanden of korter, maximaal één maand bij een contract tot twee jaar, en maximaal twee maanden bij een contract van twee jaar of langer of een vast contract.

Zoek in deze tabel het contract van je nieuwe medewerker op.

ContractMaximale proeftijdMag een cao verlengen?
6 maanden of korterGeen proeftijdNee
Langer dan 6 maanden, korter dan 2 jaar1 maandJa, tot 2 maanden
Zonder vaste einddatum, bijvoorbeeld voor de duur van een project1 maandJa, tot 2 maanden
2 jaar of langer2 maandenNee
Vast contract2 maandenNee

De accountmanager uit het voorbeeld heeft een jaarcontract, dus mag haar proeftijd hooguit een maand zijn. Staat er twee maanden in en zegt je cao daar niets over, dan is de hele proeftijd nietig, oftewel: hij geldt niet, ook niet voor de eerste maand. De proeftijd begint op de ingangsdatum van het contract, niet op de dag waarop het is getekend (art. 7:652 BW).

Wanneer geldt een proeftijd niet?

Als hij niet schriftelijk is afgesproken, niet voor beide partijen even lang is of langer is dan de wet toestaat. Ook bij een tweede contract voor hetzelfde werk mag je geen nieuwe proeftijd afspreken.

Een invalkracht die eerst een halfjaarcontract had en daarna een jaarcontract krijgt voor hetzelfde werk, kun je geen nieuwe proeftijd geven: je kent haar al. Dat is anders als het nieuwe contract duidelijk andere vaardigheden of verantwoordelijkheden vraagt, bijvoorbeeld een overstap naar teamleider. Hetzelfde geldt bij een nieuwe werkgever die voor het werk als opvolger geldt, zoals na een periode via een uitzend- of payrollbureau. Zeg je op met een beroep op een proeftijd die niet geldt, dan kan de werknemer de opzegging laten vernietigen of een billijke vergoeding vragen. Zet de proeftijd daarom altijd in de schriftelijke arbeidsovereenkomst, en kijk bij een tweede contract ook naar de ketenregeling (art. 7:652 lid 6 BW).

Hoe zeg je op tijdens de proeftijd?

Met onmiddellijke ingang, zonder opzegtermijn en zonder toestemming van UWV. Vraagt de werknemer waarom, dan geef je de reden schriftelijk.

De gewone ontslagbescherming, zoals bij ziekte of zwangerschap, geldt in de proeftijd niet. Het verbod op discriminatie wel. Zeg je een medewerker op omdat ze zwanger blijkt te zijn, dan kan ze de opzegging laten vernietigen of een billijke vergoeding vragen. Zeg daarom schriftelijk op en noem een reden die over de geschiktheid voor de functie gaat, zoals het niet halen van afgesproken doelen in de eerste weken (art. 7:676 BW).

Betaal je een transitievergoeding bij ontslag in de proeftijd?

Ja. Zeg je als werkgever op, dan ben je de transitievergoeding verschuldigd, want die geldt vanaf de eerste werkdag. Zegt de werknemer zelf op, dan niet.

Het bedrag is klein, maar je moet het wel betalen. Bij een maandloon van € 3.600 inclusief vakantietoeslag en ontslag na één maand is de vergoeding € 3.600 ÷ 3 × 1/12 = € 100 bruto. Hoe je het bedrag uitrekent, lees je in transitievergoeding berekenen (art. 7:673 BW).

Wat geldt als de werknemer ziek wordt tijdens de proeftijd?

Je mag een zieke werknemer tijdens de proeftijd ontslaan, maar niet vanwege de ziekte. De proeftijd loopt gewoon door, ook als iemand de hele periode ziek is.

Zolang het contract loopt, betaal je het loon door, en na het einde krijgt de werknemer een Ziektewet-uitkering van UWV. Had je al vóór de ziekmelding twijfels, leg dan vast wanneer en waarom, bijvoorbeeld in een kort verslag van een gesprek na twee weken. Dat is je bewijs als de werknemer later stelt dat de ziekte de echte reden was. Zie ook ziekte tijdens de proeftijd.

In Pascal-AI controleer je of de proeftijd in je contract geldig is en wat de cao van je medewerker toestaat, voordat je opzegt. Alle informatie in Pascal-AI is gecontroleerd door arbeidsrechtadvocaat mr. dr. Pascal Kruit. Daardoor weet je wie er voor de inhoud instaat. Wil je zien of het werkt voor jouw vragen? Start een proefperiode van 4 weken. Je vult geen betaalgegevens in en de proef stopt vanzelf. Liever eerst lezen? Bekijk hoe Pascal-AI tot een antwoord komt.

Veelgestelde vragen

Is een mondeling afgesproken proeftijd geldig?

Nee. De proeftijd moet schriftelijk zijn overeengekomen (art. 7:652 lid 2 BW). Een mondelinge afspraak is nietig.

Mag je een proeftijd afspreken bij een contract van zes maanden?

Nee. Bij een arbeidsovereenkomst van zes maanden of korter is een proeftijd altijd nietig.

Mag een cao een langere proeftijd toestaan?

Alleen bij contracten korter dan twee jaar en bij contracten zonder vaste einddatum: daar mag een cao de proeftijd verlengen van één naar maximaal twee maanden. Langer dan twee maanden kan nooit.

Moet je de reden van ontslag in de proeftijd geven?

Alleen als de werknemer erom vraagt; dan geef je de reden schriftelijk (art. 7:676 lid 2 BW).