In dit artikel lees je wat een relatiebeding precies is, welke juridische voorwaarden gelden en hoe je het beding praktisch en werkbaar formuleert zonder onnodig risico.
Wat is een relatiebeding?
Een relatiebeding is een clausule in de arbeidsovereenkomst die een werknemer beperkt in het onderhouden van zakelijke contacten met klanten, leveranciers of andere relaties van de werkgever na het einde van het dienstverband. Het doel is om de zakelijke belangen van de werkgever te beschermen, zoals het voorkomen dat klanten worden “meegenomen” naar een nieuwe werkgever of eigen onderneming van de werknemer.
Juridische vereisten en aandachtspunten
- Schriftelijkheidsvereiste: Het relatiebeding moet schriftelijk zijn vastgelegd in de arbeidsovereenkomst of een bijlage daarvan.
- Zwaarwegende bedrijfsbelangen: Bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd moet de werkgever aantonen dat het relatiebeding noodzakelijk is vanwege zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen.
- Redelijkheid en billijkheid: Het beding mag de werknemer niet onredelijk beperken in zijn mogelijkheden om ander werk te vinden.
Hoe formuleer je een relatiebeding?
- Scope: Definieer duidelijk welke relaties onder het beding vallen (bijvoorbeeld klanten, leveranciers, of specifieke namen).
- Duur: Beperk de duur van het beding tot een redelijke termijn, meestal 6 tot 12 maanden.
- Doelgroep: Specificeer of het beding geldt voor alle relaties of alleen voor relaties waarmee de werknemer direct heeft gewerkt.
- Gebied: Beperk het beding geografisch, bijvoorbeeld tot Nederland of een specifieke regio.
- Uitzonderingen: Neem clausules op waarin toestemming kan worden verleend of waarin specifieke situaties worden uitgezonderd.
Wanneer is een relatiebeding ongeldig?
Een relatiebeding kan ongeldig worden verklaard als:
- Het niet schriftelijk is vastgelegd.
- Het de werknemer onredelijk beperkt in zijn mogelijkheden om ander werk te vinden.
- Het niet noodzakelijk is vanwege zwaarwegende bedrijfsbelangen (bij bepaalde tijd contracten).
- Het te breed is geformuleerd, bijvoorbeeld qua duur, scope of geografische reikwijdte.
Checklist voor een geldig relatiebeding
- Is het schriftelijk vastgelegd?
- Is het noodzakelijk vanwege zwaarwegende bedrijfsbelangen?
- Is de duur redelijk (meestal maximaal 12 maanden)?
- Is de scope duidelijk en niet te breed?
- Is er een boetebeding opgenomen?
Een relatiebeding opstellen met Pascal-AI
Pascal-AI helpt jouw organisatie bij het opstellen, controleren en optimaliseren van relatiebedingen en andere arbeidsrechtelijke clausules. Controleren of jouw relatiebeding juridisch juist is geformuleerd? Check het met Pascal-AI.
Veelgestelde vragen
Kan een relatiebeding worden opgenomen in een tijdelijk contract?
Ja, maar alleen als de werkgever kan aantonen dat het noodzakelijk is vanwege zwaarwegende bedrijfsbelangen. Dit moet expliciet worden gemotiveerd in de arbeidsovereenkomst.
Hoe lang mag een relatiebeding duren?
Er is geen wettelijke maximumduur, maar in de praktijk wordt een duur van 6 tot 12 maanden als redelijk beschouwd. Een langere duur kan door de rechter worden beperkt.
Wat gebeurt er als een werknemer het relatiebeding schendt?
Bij overtreding kan de werkgever een boete vorderen (indien opgenomen in het beding) en eventueel aanvullende schadevergoeding eisen. Dit kan ook via de rechter worden afgedwongen.
Is een relatiebeding hetzelfde als een concurrentiebeding?
Nee, een relatiebeding beperkt de werknemer in het onderhouden van contacten met relaties van de werkgever, terwijl een concurrentiebeding de werknemer beperkt in het werken bij concurrerende bedrijven of het starten van een concurrerende onderneming.